Artykuły · 5 lipca 2026

Jak otworzyć aptekę ogólnodostępną? Przewodnik po zezwoleniu

Zastanawiasz się, jak otworzyć aptekę? Aptekę ogólnodostępną można prowadzić wyłącznie na podstawie zezwolenia, a od 2017 roku obowiązuje zasada zwana potocznie "apteką dla aptekarza", która przesądza, kto w ogóle może się o takie zezwolenie ubiegać. Poniżej po kolei: wymagania, procedura, koszty i realne ograniczenia, każde z podstawą prawną. Podstawą jest ustawa z dnia 6 września 2001 r. Prawo farmaceutyczne (Dz.U. 2026 poz. 612), dalej "Prawo farmaceutyczne", oraz akty wykonawcze, do których się ona odwołuje. To materiał informacyjny, nie porada prawna dla konkretnej sprawy.

Zezwolenie to warunek konieczny

Zgodnie z art. 99 ust. 1 ustawy Prawo farmaceutyczne apteka ogólnodostępna może być prowadzona tylko na podstawie uzyskanego zezwolenia. Na podstawie art. 99 ust. 2 ustawy Prawo farmaceutyczne zezwolenia udziela, odmawia, zmienia je i cofa wojewódzki inspektor farmaceutyczny właściwy dla miejsca prowadzenia apteki. Nie chodzi więc o zwykłe zgłoszenie działalności, lecz o sformalizowane postępowanie administracyjne przed inspektoratem.

Kto może otworzyć aptekę, czyli zasada apteki dla aptekarza

Najważniejsze pytanie brzmi: kto może otworzyć aptekę. Katalog podmiotów uprawnionych jest zamknięty. Zgodnie z art. 99 ust. 4 ustawy Prawo farmaceutyczne prawo do uzyskania zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej posiada:

• farmaceuta posiadający prawo wykonywania zawodu, prowadzący jednoosobową działalność gospodarczą,
• spółka jawna lub spółka partnerska, której przedmiotem działalności jest wyłącznie prowadzenie aptek i w której wspólnikami albo partnerami są wyłącznie farmaceuci posiadający prawo wykonywania zawodu,
• uczelnia prowadząca kształcenie na kierunku farmacja.

To istota "apteki dla aptekarza". Zasadę wprowadziła ustawa z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy Prawo farmaceutyczne (Dz.U. 2017 poz. 1015), a kolejne nowelizacje ją zaostrzyły. Skutek jest prosty: nowej apteki nie otworzy dziś spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, spółka akcyjna, sieć handlowa ani inwestor finansowy. Dozwolone formy to jednoosobowa działalność farmaceuty oraz spółka osobowa złożona wyłącznie z farmaceutów.

Niezależnie od tego, kto prowadzi aptekę, art. 99 ust. 4a ustawy Prawo farmaceutyczne nakłada obowiązek zatrudnienia osoby odpowiedzialnej za jej prowadzenie, to jest kierownika apteki spełniającego wymagania z art. 88 ust. 2 i dającego rękojmię należytego prowadzenia apteki.

Czy można otworzyć aptekę nie będąc farmaceutą?

W praktyce nie. Skoro art. 99 ust. 4 ustawy Prawo farmaceutyczne dopuszcza wyłącznie farmaceutę, spółkę osobową farmaceutów albo uczelnię farmaceutyczną, osoba bez uprawnień zawodowych nie uzyska zezwolenia jako samodzielny przedsiębiorca. Można być inwestorem, wynajmującym lokal albo pracownikiem, ale nie posiadaczem zezwolenia. Jeżeli o zezwolenie występuje lekarz lub lekarz dentysta, art. 99 ust. 4b ustawy Prawo farmaceutyczne pozwala wydać je dopiero po przedstawieniu oświadczenia o niewykonywaniu zawodu lekarza.

Czy technik farmaceutyczny może otworzyć aptekę?

Nie w odniesieniu do apteki ogólnodostępnej. Technik farmaceutyczny nie mieści się w katalogu z art. 99 ust. 4 ustawy Prawo farmaceutyczne, więc nie uzyska zezwolenia ani jako osoba fizyczna, ani jako wspólnik spółki. Uprawnienia technika obejmują natomiast czynności fachowe w aptece na zasadach z art. 91 ust. 1 ustawy Prawo farmaceutyczne, a technik z odpowiednim stażem może kierować punktem aptecznym, o czym niżej.

Ograniczenia apteki dla aptekarza w liczbach

Samo bycie farmaceutą nie wystarczy. Zezwolenie jest obwarowane trzema grupami limitów.

Kryterium demograficzne i geograficzne

Zgodnie z art. 99 ust. 3b ustawy Prawo farmaceutyczne zezwolenie wydaje się, jeżeli na dzień złożenia wniosku liczba mieszkańców w danej gminie w przeliczeniu na jedną aptekę ogólnodostępną wynosi co najmniej 3000 osób, a odległość od miejsca planowanej lokalizacji apteki do najbliższej funkcjonującej apteki, liczona pomiędzy wejściami do izb ekspedycyjnych w linii prostej, wynosi co najmniej 500 metrów. Zgodnie z art. 99 ust. 3c ustawy Prawo farmaceutyczne liczbę mieszkańców ustala się na podstawie danych Głównego Urzędu Statystycznego według stanu na 31 grudnia roku poprzedzającego rok złożenia wniosku.

Od tych ograniczeń są wyjątki z art. 99 ust. 3d ustawy Prawo farmaceutyczne. Kryterium demograficzne nie ma zastosowania, gdy odległość do najbliższej apteki wynosi co najmniej 1000 metrów, gdy wnioskodawca nabył całą aptekę od spadkobiercy dotychczasowego posiadacza zezwolenia i adres apteki się nie zmienia, oraz gdy z wnioskiem występuje uczelnia farmaceutyczna. W praktyce to właśnie ten próg przesądza o powodzeniu. Zanim wynajmiesz lokal, sprawdź gęstość aptek w gminie i odległość do najbliższej placówki, bo to one najczęściej blokują nowe zezwolenia.

Limit jednego procenta aptek w województwie

Zgodnie z art. 99 ust. 3 pkt 2 ustawy Prawo farmaceutyczne zezwolenia nie wydaje się, jeżeli podmiot prowadzi na terenie województwa więcej niż 1 procent aptek ogólnodostępnych, albo podmioty przez niego kontrolowane bezpośrednio lub pośrednio prowadzą łącznie więcej niż 1 procent aptek w województwie. Analogiczny zakaz z art. 99 ust. 3 pkt 3 ustawy Prawo farmaceutyczne dotyczy członka grupy kapitałowej, której członkowie przekraczają ten próg.

Limit czterech aptek

Zgodnie z art. 99 ust. 3a ustawy Prawo farmaceutyczne zezwolenia nie wydaje się, jeżeli wnioskodawca, wspólnik lub partner spółki będącej wnioskodawcą jest wspólnikiem w spółkach prowadzących łącznie co najmniej 4 apteki ogólnodostępne, albo sam prowadzi co najmniej 4 apteki, w tym przez podmioty zależne, albo należy do grupy kapitałowej prowadzącej łącznie co najmniej 4 apteki. Cztery apteki to zatem górna granica dla jednego uprawnionego kręgu podmiotów. Artykuł 99 ust. 3aa ustawy Prawo farmaceutyczne zakazuje także przejmowania kontroli nad podmiotami aptecznymi z naruszeniem tych progów.

Procedura krok po kroku

Poniżej praktyczna kolejność działań, przy każdym kroku z podstawą prawną.

1. Sprawdź uprawnienia i formę działalności: musisz mieścić się w katalogu z art. 99 ust. 4 ustawy Prawo farmaceutyczne, czyli być farmaceutą z prawem wykonywania zawodu, właściwą spółką osobową albo uczelnią.
2. Zweryfikuj lokalizację pod kątem kryterium 3000 mieszkańców na aptekę i 500 metrów z art. 99 ust. 3b ustawy Prawo farmaceutyczne, z uwzględnieniem wyjątków z art. 99 ust. 3d.
3. Zabezpiecz lokal spełniający wymogi powierzchniowe i techniczne, opisane w osobnej sekcji niżej.
4. Skompletuj wniosek z elementami wymaganymi przez art. 100 ust. 1 ustawy Prawo farmaceutyczne: dane podmiotu i apteki, NIP i PESEL, numer w rejestrze, datę podjęcia działalności, dni i godziny pracy oraz liczbę prowadzonych aptek.
5. Dołącz do wniosku załączniki wymagane przez art. 100 ust. 2 ustawy Prawo farmaceutyczne:
   • tytuł prawny do pomieszczeń apteki,
   • plan i opis techniczny pomieszczeń sporządzony przez osobę uprawnioną,
   • opinię Państwowej Inspekcji Sanitarnej o lokalu,
   • dane farmaceuty odpowiedzialnego za prowadzenie apteki wraz z dokumentami potwierdzającymi wymagania z art. 88 ust. 2,
   • oświadczenie o braku kolizji z hurtownią, pośrednictwem w obrocie i działalnością leczniczą,
   • oświadczenia o podmiotach kontrolowanych i grupie kapitałowej,
   • oświadczenie o liczbie prowadzonych aptek,
   • zaświadczenie o prawie wykonywania zawodu farmaceuty.
6. Złóż wniosek do wojewódzkiego inspektora farmaceutycznego w postaci papierowej albo elektronicznej, zgodnie z art. 100 ust. 3 ustawy Prawo farmaceutyczne.
7. Po pozytywnym rozpatrzeniu wniosku, przy udzieleniu zezwolenia, wnieś opłatę w wysokości pięciokrotności minimalnego wynagrodzenia za pracę, czyli 24 030 zł w 2026 roku, na podstawie art. 105 ust. 1 ustawy Prawo farmaceutyczne.

Rękojmia i przesłanki odmowy

Wojewódzki inspektor farmaceutyczny odmawia zezwolenia, gdy zachodzi którakolwiek przesłanka z art. 101 ustawy Prawo farmaceutyczne. Odmowa następuje między innymi, gdy wnioskodawca nie spełnia warunków z art. 88, art. 97, art. 99 ust. 4, 4a i 4b oraz art. 100, gdy w okresie 3 lat przed złożeniem wniosku cofnięto mu zezwolenie na aptekę lub hurtownię, gdy prowadzi kolidującą działalność, na przykład hurtownię czy działalność leczniczą, gdy nie daje rękojmi należytego prowadzenia apteki, oraz gdy lokalizacja nie spełnia warunków z art. 99 ust. 3b poza wyjątkami z art. 99 ust. 3d. Rękojmia to ocena wiarygodności i rzetelności; jej brak jest samodzielną podstawą odmowy.

Cofnięcie zezwolenia

Warto od początku znać sytuacje, w których zezwolenie można stracić. Zgodnie z art. 103 ust. 1 ustawy Prawo farmaceutyczne inspektor cofa zezwolenie obligatoryjnie, między innymi gdy apteka prowadzi obrót produktami niedopuszczonymi do obrotu, narusza zakaz reklamy aptek z art. 86a albo gdy farmaceuta prowadzący działalność utraci prawo wykonywania zawodu, co uniemożliwia dalsze prowadzenie apteki. Fakultatywnie zezwolenie można cofnąć w przypadkach z art. 103 ust. 2 ustawy Prawo farmaceutyczne, na przykład gdy apteka nie zostanie uruchomiona w ciągu 4 miesięcy od uzyskania zezwolenia albo nie działa przez co najmniej 6 miesięcy.

Kierownik apteki

Na podstawie art. 88 ust. 1 ustawy Prawo farmaceutyczne w każdej aptece ogólnodostępnej musi być ustanowiony farmaceuta odpowiedzialny za jej prowadzenie, czyli kierownik apteki. Kierownikiem może być farmaceuta, który spełnia łącznie warunki z art. 88 ust. 2 ustawy Prawo farmaceutyczne: posiada tytuł specjalisty w dziedzinie farmacji aptecznej, klinicznej lub farmakologii oraz co najmniej dwuletni staż pracy w aptece ogólnodostępnej w pełnym wymiarze czasu pracy, albo ma co najmniej pięcioletni staż pracy w aptece ogólnodostępnej w pełnym wymiarze; wypełnia obowiązek ustawicznego rozwoju zawodowego; wypełnia obowiązki członka samorządu zawodu farmaceuty oraz daje rękojmię należytego prowadzenia apteki.

Jeżeli sam jesteś farmaceutą spełniającym te warunki, możesz połączyć rolę właściciela i kierownika. Farmaceuta nie może jednak, zgodnie z art. 88 ust. 1b ustawy Prawo farmaceutyczne, być kierownikiem więcej niż jednej apteki, co przy kilku placówkach wymusza zatrudnienie kolejnych kierowników.

Wymogi lokalowe apteki ogólnodostępnej

Lokal to jedna z najważniejszych pozycji kosztowych i formalnych. Zgodnie z art. 97 ust. 1 ustawy Prawo farmaceutyczne apteka może stanowić odrębny budynek albo znajdować się w obiekcie o innym przeznaczeniu, pod warunkiem wydzielenia od innych lokali i innej działalności. Artykuł 97 ust. 2 ustawy Prawo farmaceutyczne dodaje, że lokal obejmuje powierzchnię podstawową i pomocniczą, a izba ekspedycyjna musi zapewniać dostęp osób niepełnosprawnych.

Najważniejsza liczba: zgodnie z art. 97 ust. 3 ustawy Prawo farmaceutyczne powierzchnia podstawowa apteki ogólnodostępnej nie może być mniejsza niż 80 m2. Ten sam przepis dopuszcza mniejszy metraż, nie mniejszy niż 60 m2, dla aptek w miejscowościach liczących do 1500 mieszkańców oraz na terenach wiejskich. Wykaz pomieszczeń wchodzących w skład powierzchni podstawowej i pomocniczej określa rozporządzenie Ministra Zdrowia wydane na podstawie art. 97 ust. 5 ustawy Prawo farmaceutyczne (Dz.U. 2025 poz. 319).

Szczegółowe wymogi budowlane i sanitarne lokalu reguluje rozporządzenie Ministra Zdrowia w sprawie szczegółowych wymogów, jakim powinien odpowiadać lokal apteki (Dz.U. 2025 poz. 1202). Zgodnie z § 3 ust. 1 i 2 tego rozporządzenia apteka powinna być usytuowana na pierwszej kondygnacji nadziemnej budynku, a izba ekspedycyjna nie może być pomieszczeniem przechodnim i musi znajdować się na poziomie urządzonego terenu lub powyżej. Materiały budowlane i wykończeniowe muszą, jak stanowi § 2 ust. 1 tego rozporządzenia, spełniać wymagania obowiązujące dla lokalu zakładu leczniczego podmiotu leczniczego.

Ile kosztuje otwarcie apteki?

Pytanie o to, ile kosztuje otwarcie apteki, nie ma jednej odpowiedzi, bo koszt zależy od lokalu, remontu i zatowarowania. Pewna jest za to opłata urzędowa. Zgodnie z art. 105 ust. 1 ustawy Prawo farmaceutyczne za udzielenie zezwolenia na prowadzenie apteki pobiera się opłatę w wysokości pięciokrotnego minimalnego wynagrodzenia za pracę. Minimalne wynagrodzenie od 1 stycznia 2026 r. wynosi 4806 zł brutto (rozporządzenie Rady Ministrów, Dz.U. 2025 poz. 1242), więc opłata za zezwolenie to obecnie 24 030 zł. Wnosi się ją po pozytywnym rozpatrzeniu wniosku, przy udzieleniu zezwolenia, a nie w chwili jego składania, ponieważ przepis wiąże opłatę z samym udzieleniem zezwolenia. Kwota zmienia się co roku wraz z minimalnym wynagrodzeniem.

Do tego dochodzą koszty rynkowe: najem lub adaptacja lokalu o powierzchni podstawowej co najmniej 80 m2, wyposażenie, opinia sanitarna, projekt techniczny oraz pierwsze zatowarowanie. W realiach rynkowych łączny koszt uruchomienia apteki liczy się zwykle w setkach tysięcy złotych. Traktuj to jako orientacyjny rząd wielkości, a nie wycenę.

Realia: mało nowych zezwoleń

Liczba nowych zezwoleń na apteki ogólnodostępne wydawanych w kraju jest obecnie niewielka i utrzymuje się na poziomie rzędu kilkudziesięciu rocznie. Wynika to z kumulacji ograniczeń opisanych wyżej: kryterium demograficznego i geograficznego z art. 99 ust. 3b ustawy Prawo farmaceutyczne oraz limitów podmiotowych z art. 99 ust. 3 i 3a. Najtrudniejszym etapem bywa więc nie kompletowanie wniosku, lecz znalezienie lokalizacji, która w ogóle spełnia próg mieszkańców i odległości.

Apteka ogólnodostępna a punkt apteczny

Alternatywą wobec apteki jest punkt apteczny, osobny rodzaj placówki obrotu detalicznego z węższym zakresem, ale łagodniejszymi wymaganiami. Poniższa tabela zestawia oba rozwiązania.

Krąg podmiotów prowadzących punkt jest szerszy niż przy aptece. Zgodnie z art. 70 ust. 2 ustawy Prawo farmaceutyczne może to być osoba fizyczna, osoba prawna oraz spółka prawa handlowego. Kierownikiem może być, na podstawie art. 70 ust. 2b, farmaceuta z rocznym stażem lub technik z trzyletnim stażem w aptekach ogólnodostępnych. Punkty tworzone po wejściu w życie ustawy mogą jednak, stosownie do art. 70 ust. 3, powstawać wyłącznie na terenach wiejskich, na których nie działa apteka ogólnodostępna. Do procedury zezwoleniowej punktu art. 70 ust. 4 ustawy Prawo farmaceutyczne nakazuje stosować odpowiednio między innymi art. 99 ust. 2 i 3, art. 100 ust. 1 do 3 oraz art. 101 do 104.

Zalety i wady apteki ogólnodostępnej

Zaleta zasadnicza to pełny zakres działalności. Zgodnie z art. 86 ust. 1 ustawy Prawo farmaceutyczne w związku z art. 4 ust. 3 ustawy z dnia 10 grudnia 2020 r. o zawodzie farmaceuty (Dz.U. 2025 poz. 608) apteka jest placówką ochrony zdrowia publicznego, w której świadczy się usługi farmaceutyczne, w tym opiekę farmaceutyczną i sporządzanie leków recepturowych. Nie jest przy tym ograniczona do terenów wiejskich. Wadą jest wysoka bariera wejścia: zamknięty katalog podmiotów z art. 99 ust. 4, kryteria z art. 99 ust. 3b, limity 1 procenta i czterech aptek z art. 99 ust. 3 i 3a, wymóg 80 m2 z art. 97 ust. 3 oraz wymagania wobec kierownika z art. 88 ust. 2.

Zalety i wady punktu aptecznego

Zaleta punktu to łagodniejszy próg: zgodnie z art. 70 ust. 2 ustawy Prawo farmaceutyczne prowadzić go może szerszy krąg podmiotów, na podstawie art. 70 ust. 2b kierować nim może technik z trzyletnim stażem, a wymogi lokalowe są mniej rygorystyczne. Wady to ograniczenie z art. 70 ust. 3 do terenów wiejskich bez apteki, węższy asortyment na podstawie art. 71 ust. 3 pkt 2 oraz brak receptury. To dobre rozwiązanie dla mniejszych miejscowości, w których pełnowymiarowa apteka byłaby nieopłacalna.

Najczęściej zadawane pytania

Kto może otworzyć aptekę ogólnodostępną?

Wyłącznie farmaceuta z prawem wykonywania zawodu prowadzący jednoosobową działalność, spółka jawna lub partnerska złożona wyłącznie z takich farmaceutów, której przedmiotem jest tylko prowadzenie aptek, albo uczelnia kształcąca na kierunku farmacja (art. 99 ust. 4 ustawy Prawo farmaceutyczne).

Jak otworzyć aptekę krok po kroku?

Sprawdź uprawnienia z art. 99 ust. 4, zweryfikuj lokalizację z art. 99 ust. 3b, zabezpiecz lokal z art. 97 ust. 3, złóż wniosek z art. 100 wraz z załącznikami do wojewódzkiego inspektora farmaceutycznego i wnieś opłatę z art. 105 ust. 1 ustawy Prawo farmaceutyczne.

Czy można otworzyć aptekę nie będąc farmaceutą?

Nie. Katalog podmiotów uprawnionych z art. 99 ust. 4 ustawy Prawo farmaceutyczne obejmuje tylko farmaceutów, spółki osobowe farmaceutów oraz uczelnie farmaceutyczne, więc osoba bez uprawnień zawodowych nie uzyska zezwolenia na aptekę ogólnodostępną.

Czy technik farmaceutyczny może otworzyć aptekę?

Nie w odniesieniu do apteki ogólnodostępnej, bo technik nie mieści się w art. 99 ust. 4 ustawy Prawo farmaceutyczne. Technik z trzyletnim stażem w aptekach ogólnodostępnych może natomiast kierować punktem aptecznym (art. 70 ust. 2b ustawy Prawo farmaceutyczne).

Ile kosztuje otwarcie apteki?

Opłata urzędowa to pięciokrotność minimalnego wynagrodzenia za pracę (art. 105 ust. 1 ustawy Prawo farmaceutyczne). Koszty lokalu, wyposażenia i zatowarowania sięgają w realiach rynkowych setek tysięcy złotych; to orientacyjny rząd wielkości, nie wycena.

Co to jest apteka dla aptekarza i kogo dotyczy?

Potoczna nazwa zasady, zgodnie z którą zezwolenie może uzyskać tylko farmaceuta, spółka osobowa farmaceutów lub uczelnia farmaceutyczna (art. 99 ust. 4 ustawy Prawo farmaceutyczne), wraz z limitami z art. 99 ust. 3, 3a i 3b. Dotyczy każdego, kto ubiega się dziś o nowe zezwolenie.

Ile aptek może posiadać jeden podmiot?

Nie więcej niż 1 procent aptek ogólnodostępnych na terenie województwa, licząc też podmioty kontrolowane (art. 99 ust. 3 pkt 2 ustawy Prawo farmaceutyczne), a górną granicą jest 4 apteki w ramach powiązanego kręgu wspólników i grup kapitałowych (art. 99 ust. 3a ustawy Prawo farmaceutyczne).

Jakie warunki lokalowe musi spełniać apteka?

Powierzchnia podstawowa nie może być mniejsza niż 80 m2, a w miejscowościach do 1500 mieszkańców i na terenach wiejskich nie mniejsza niż 60 m2 (art. 97 ust. 3 ustawy Prawo farmaceutyczne). Szczegóły reguluje rozporządzenie w sprawie szczegółowych wymogów, jakim powinien odpowiadać lokal apteki (Dz.U. 2025 poz. 1202).

Ile trwa uzyskanie zezwolenia na aptekę?

Ustawa nie wyznacza sztywnego terminu, więc stosuje się terminy z Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz.U. 2025 poz. 1691). Czas zależy od kompletności wniosku i opinii sanitarnej; w praktyce liczy się go w miesiącach.

Ten artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej dla indywidualnej sprawy. Stan prawny na 5 lipca 2026 r.